verbouwing van het nieuwe gebouw voor bouwkunde
locatie eindhoven
ontwerp multidisciplinair team fabio balia, jos harnischmacher, paul kierkels (architectuur), jeroen van beers (uitvoeringstechniek), harold van der cruijsen (constructie) en eric pluymen (bouwtechniek) 2002

De opgave behelst een verbouwing van het nieuwe gebouw Bouwkunde van werkgebouw tot sociale condensator. Het gebouw is in september 2002 opgeleverd en is momenteel verbouwd naar ontwerp van Bert Dirrix. De toe te voegen functies (een bibliotheek, een kantine en een auditorium) zijn niet opgenomen in het toekomstige gebouw. Kritiek op het gebouw vanuit de multidisciplinaire opgave is dat het gebouw alleen een werkgebouw is. Het toevoegen van de gevraagde functies aan het werkgebouw kan hier deels verandering in brengen, doordat de nieuwe functies zelf al een sociale en culturele betekenis hebben. Echter voor een sociale condensator is meer nodig. 

Wij hebben er voor gekozen om de nieuwe functies te spreiden over het gebouw. Zo ontstaat er een algehele integratie van de  functies in het gebouw en kan een splitsing tussen werk- en sociaalgedeelte voorkomen worden. Door de ´doelen´ van de gebruikers en bezoekers te spreiden over het gebouw kunnen we er tevens voor zorgen dat er zoveel mogelijk sociale confrontaties plaatsvinden. De routing dient de ruimtes te verbinden, maar dan zal deze van een socialer karakter moeten zijn dan een lift. De lift is snel maar is in onze ogen een asociale ruimte, vergelijkbaar met een autosnelweg. Het is juist beter voor de werking van de sociale condensator dat men een route door het gebouw aflegt, zodat men de verschillende activiteiten ervaart. Roltrappen zijn volgens ons socialer omdat de kans op ontmoetingen onderweg wordt vergroot.

Belangrijk is ons uitgangspunt dat het werkgebouw samen met de toe te voegen functies (bibliotheek, auditorium en kantine) één nieuw gebouw wordt en niet een werkgebouw met een aangebouwde sociale condensator. Wij willen dit ook architectonisch tot uiting laten komen door één totaalgebouw te creëren. Bert Dirrix heeft ervoor gekozen om de abstractie van de structuur door te zetten in de gevel en in de totaalvorm, waardoor het karakter van het gebouw alleen nog maar sterker wordt benadrukt. door onze opvatting om één totaalgebouw te maken moeten we dus de weg volgen die Bert Dirrix is ingeslagen. Vandaar dat het "nieuwe" volume dezelfde gevel en constructie (die ook een gegeven vormde voor Bert Dirrix) heeft. Ter plaatse van de entree is een andere constructie toegepast. De indeling van de gevel is met hetzelfde materiaal aangepast op de nieuwe indeling van het gebouw.

Het gebouw leent zich goed voor continuering, omdat het gebouw uit een zeer neutrale structuur bestaat; het betonnen karkas. De opzet is uiterst rationeel en gebaseerd op een grid, waardoor de structuur in principe oneindig uitbreidbaar is, zowel horizontaal als verticaal. Deze constatering is de basis en tevens een belangrijke legitimatie voor de architectonische uitwerking van ons idee. 

herindeling gevel 

De routing door het gebouw is gebaseerd op de toepassing van roltrappen voor de verticale verbindingen. Zo is er geen sprake meer van een horizontale gelaagde opbouw, men kan zich vrij door het gebouw bewegen. De nieuwe functies zijn verdeeld over het gebouw om zo het hele gebouw bij de nieuwe opzet te betrekken. Op de eerste verdieping, de entreeverdieping, is een grote hal waarin een expositieruimte voorzien is, omdat dit de representatieve plaats is voor deze ruimte, en veel bezoekers passeren. Deze verdieping staat zowel visueel als ook fysiek door middel van een roltrap in verbinding met de ondergelegen maquettewerkplaats , en deze is hiermee een heel aantrekkelijk stukje expositie. De tweede grote "publiekstrekker", de kantine, is geplaatst op de bovenste (9de) verdieping aan de westzijde. Door de kantine boven in het gebouw te plaatsen zal de gebruiker van het gebouw bijna vanzelfsprekend het hele gebouw iedere dag minimaal twee keer doorkruisen. De bibliotheek is op de derde en vierde verdieping geplaatst vanwege de relatie met de op deze vloeren gelegen ateliers, zodat de drempel naar deze opslagplaats van kennis en inspiratie zo laag mogelijk is. Het auditorium is vervolgens geplaatst op verdieping 5, de verdieping die door ons een beetje omgevormd wordt naar een algemene  presentatie-verdieping (mondeling> auditorium, visueel> kleine KSA-ruimte en combinaties> colloquium-zaal) als middelpunt op de route tussen expositie-ruimte en kantine. De overige "ondersteunende" functies (Cheops, Bureau Faciliteiten, Legenda, Bureau Onderwijs, etc.) zijn verdeeld langs het atrium, waarin nu roltrappen zijn geplaatst. De nieuwe functies bepalen de indeling van de verschillende vloeren , met name de staflagen. Zo ontstaat een meanderende open ruimte met opeenvolgend verdikkingen (kantoortuinen) en verdunningen (verbindingen tussen de open tuinen en verkeersruimte).